# Jak rozpoznać udar: objawy i postępowanie przed przyjazdem pomocy

> Choroby i leczenie · 4.11.2026

> Światowy Dzień Walki z Udarem, obchodzony 29 października, przypomina, że wczesne rozpoznanie objawów decyduje o skuteczności leczenia. Każda minuta zwłoki zmniejsza szanse pacjenta na powrót do sprawności.

## Dlaczego udar łatwo pomylić z przemęczeniem

Na świecie co roku dochodzi do około 12 milionów udarów, a ponad 7 milionów osób umiera z ich powodu ([Інсульт: як вчасно розпізнати непомітні симптоми та врятувати життя – TSN](https://tsn.ua/zdorovya/insult-iak-vchasno-rozpiznaty-nepomitni-symptomy-ta-vriatuvaty-zyttia-3203867.html)). Lekarze zwracają uwagę, że pierwsze sygnały bywają mylone z nadciśnieniem albo zwykłym zmęczeniem. Bliscy często sugerują wtedy odpoczynek, leki lub czekanie, aż objawy same ustąpią ([Інсульт - як розпізнати ознаки інсульту – 24tv.ua](https://24tv.ua/insult-yak-rozpiznati-oznaki-insultu_n3170093)). Zwłoka najbardziej pogarsza rokowania.

## Schemat MOZOK

Pomocny jest prosty test MOZOK, który obejmuje mowę, obliczę, zawroty głowy, oczy i kończyny ([Як розпізнати перші ознаки інсульту за тестом «МОЗОК» – greenpost.ua](https://greenpost.ua/news/chomu-sudynni-katastrofy-molodshayut-i-yak-rozpiznaty-pershi-oznaky-insultu-za-testom-mozok-i112937)). Należy zwrócić uwagę na nagłą asymetrię twarzy, osłabienie jednej ręki lub nogi, niewyraźną mowę, nagłe pogorszenie widzenia w jednym oku, silne zawroty i utratę równowagi.

## Co sprawdzić w domu

Przy każdym podejrzeniu udaru dzwoń po pomoc, nie czekając na potwierdzenie objawów. Możesz też poprosić osobę o uśmiech i sprawdzić, czy kąciki ust unoszą się symetrycznie, o uniesienie obu rąk i powtórzenie prostego zdania. Przekrzywiona twarz, opadająca kończyna albo mowa, której nie da się zrozumieć, to powód, by natychmiast dzwonić. Warto też zapamiętać, o której godzinie pojawiły się objawy, bo od tego zależy dobór terapii.

## Kogo wezwać i czego nie robić

W Polsce numery alarmowe to 112 i 999 ([Всесвітній день боротьби з інсультом: як розпізнати небезпечні симптоми, врятувати життя та запобігти хворобі | УНН – unn.ua](https://unn.ua/news/vsesvitnii-den-borotby-z-insultom-yak-rozpiznaty-nebezpechni-symptomy-vriatuvaty-zhyttia-ta-zapobihty-khvorobi)). Diagnostykę, leczenie i rehabilitację po udarze pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia. Do przyjazdu karetki nie podawaj choremu jedzenia ani picia, bo może mieć zaburzenia połykania.

## Po udarze i profilaktyka

Po wypisie najważniejsze jest pilnowanie zaleconych leków, regularne wizyty kontrolne i rehabilitacja. Kontrola ciśnienia tętniczego pozostaje jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczenia ryzyka kolejnego incydentu ([Правило «МОЗОК»: як розпізнати інсульт і врятувати життя – nakypilo.ua](https://radio.nakypilo.ua/ne-lyshe-hvoroba-litnih-shho-potribno-znaty-pro-insult-i-jogo-profilaktyku)). Lekarze podkreślają też znaczenie profilaktyki w każdym wieku, a nie tylko u osób starszych.

## Źródła

- [Інсульт: як вчасно розпізнати непомітні симптоми та врятувати життя – TSN](https://tsn.ua/zdorovya/insult-iak-vchasno-rozpiznaty-nepomitni-symptomy-ta-vriatuvaty-zyttia-3203867.html)
- [Інсульт - як розпізнати ознаки інсульту – 24tv.ua](https://24tv.ua/insult-yak-rozpiznati-oznaki-insultu_n3170093)
- [Як розпізнати перші ознаки інсульту за тестом «МОЗОК» – greenpost.ua](https://greenpost.ua/news/chomu-sudynni-katastrofy-molodshayut-i-yak-rozpiznaty-pershi-oznaky-insultu-za-testom-mozok-i112937)
- [Всесвітній день боротьби з інсультом: як розпізнати небезпечні симптоми, врятувати життя та запобігти хворобі | УНН – unn.ua](https://unn.ua/news/vsesvitnii-den-borotby-z-insultom-yak-rozpiznaty-nebezpechni-symptomy-vriatuvaty-zhyttia-ta-zapobihty-khvorobi)
- [Правило «МОЗОК»: як розпізнати інсульт і врятувати життя – nakypilo.ua](https://radio.nakypilo.ua/ne-lyshe-hvoroba-litnih-shho-potribno-znaty-pro-insult-i-jogo-profilaktyku)

## Czytaj także

- [29 października — Światowy Dzień Walki z Udarem: kampania „Każda minuta ma znaczenie” i objawy, które łatwo przeoczyć](<https://medindex.pl/artykuly/swiatowy-dzien-walki-z-udarem-2026>)

---
Pełna wersja: https://medindex.pl/artykuly/jak-rozpoznac-udar-objawy-i-postepowanie