Ból oka przy mruganiu - możliwe przyczyny i kiedy szukać pomocy
Ból oka pojawiający się przy mruganiu to dolegliwość, która potrafi skutecznie utrudnić codzienne funkcjonowanie. Każde zamknięcie powieki przypomina o problemie, oko łzawi, a praca przy komputerze czy prowadzenie samochodu stają się męczące. Przyczyny bywają zupełnie błahe, na przykład drobinka kurzu pod powieką, ale czasem ból sygnalizuje stan, który wymaga szybkiej pomocy okulisty. Warto wiedzieć, jak odróżnić jedne od drugich.
Ciało obce pod powieką
Najczęstszą przyczyną nagłego bólu przy mruganiu jest drobne ciało obce: rzęsa, ziarenko piasku, opiłek czy pyłek. Pacjent ma wrażenie, że coś przesuwa się po oku przy każdym ruchu powieki, pojawia się łzawienie i zaczerwienienie. Najlepiej delikatnie przepłukać oko czystą wodą lub solą fizjologiczną, mrugając pod strumieniem. Nie należy pocierać oka ani próbować usuwać ciała obcego paznokciem, chusteczką czy innym przedmiotem, bo łatwo uszkodzić rogówkę. Jeśli ciało obce wbiło się w oko albo dolegliwości nie mijają po płukaniu, potrzebna jest pomoc lekarza.
Zarysowanie rogówki
Nawet gdy ciało obce zostanie usunięte, na rogówce może pozostać drobne zadrapanie, czyli nadżerka. Objawia się silnym bólem przy mruganiu, uczuciem piasku pod powieką, łzawieniem i nadwrażliwością na światło. Nadżerki często powstają też przy nieostrożnym zakładaniu soczewek kontaktowych, pocieraniu oka czy uderzeniu gałązką. Większość z nich goi się szybko, ale wymaga oceny okulisty i leczenia, które zapobiega zakażeniu.
Jęczmień i zapalenie brzegów powiek
Ból przy mruganiu może też wynikać z problemu samej powieki. Jęczmień to bolesne, zaczerwienione zgrubienie na brzegu powieki, spowodowane zakażeniem gruczołu przy rzęsach. Podobnie objawia się zapalenie brzegów powiek, któremu towarzyszą swędzenie, pieczenie i łuski u nasady rzęs. W wielu przypadkach pomagają ciepłe okłady i staranna higiena powiek, ale gdy zmiana się powiększa lub nie ustępuje po kilku dniach, warto skonsultować się z lekarzem.
Zapalenie spojówek i suche oko
Zapalenie spojówek objawia się zaczerwienieniem, pieczeniem, łzawieniem lub wydzieliną, a dyskomfort często nasila się przy mruganiu. Może mieć podłoże wirusowe, bakteryjne lub alergiczne, a leczenie zależy od przyczyny. Z kolei zespół suchego oka daje uczucie piasku, pieczenie i ból, szczególnie pod koniec dnia, po długiej pracy przy ekranie lub w klimatyzowanych pomieszczeniach. Pomagają przerwy w pracy przy komputerze, świadome mruganie i krople nawilżające dobrane przez farmaceutę lub lekarza.
Soczewki kontaktowe
Osoby noszące soczewki kontaktowe powinny szczególnie uważać na ból oka. Przy pierwszych objawach należy zdjąć soczewki i nie zakładać ich ponownie, dopóki dolegliwości nie miną. Ból, zaczerwienienie i światłowstręt u osoby noszącej soczewki mogą oznaczać zapalenie rogówki, które wymaga pilnej konsultacji okulistycznej. Ryzyko zwiększają spanie w soczewkach, przedłużanie ich noszenia ponad zalecany czas oraz kontakt soczewek z wodą z kranu lub basenu.
Objawy, które wymagają pilnej pomocy
- Uraz oka, zwłaszcza przedmiotem ostrym lub rozpędzonym, na przykład podczas szlifowania.
- Kontakt oka z substancją chemiczną. Oko trzeba natychmiast płukać dużą ilością wody przez co najmniej kilkanaście minut i od razu jechać po pomoc.
- Nagłe pogorszenie widzenia, mroczki, błyski lub widzenie podwójne.
- Silny ból oka z bólem głowy, nudnościami lub wymiotami.
- Silny światłowstręt i ból nasilający się mimo odpoczynku.
W takich sytuacjach nie należy czekać na planową wizytę. Pomocy udzielają szpitalne oddziały ratunkowe i izby przyjęć oddziałów okulistycznych. Adresy najbliższych oddziałów w całym kraju można szybko znaleźć w serwisie szpitalnyoddzialratunkowy.pl, a w stanach zagrożenia życia trzeba dzwonić pod numer 112.
Gdy przychodnia jest zamknięta
Ból oka często pojawia się wieczorem, po całym dniu pracy, albo w weekend. Jeśli objawy nie wskazują na stan nagły, ale nie pozwalają czekać do otwarcia przychodni, pomocy można szukać w ramach świadczeń, jakie zapewnia nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Działa ona w dni robocze od 18:00 do 8:00 oraz przez całą dobę w weekendy i święta. Lekarz oceni objawy, w razie potrzeby przepłucze oko lub skieruje pacjenta dalej.
Konsultacja okulistyczna w ramach NFZ
Gdy ból przy mruganiu powtarza się, utrzymuje dłużej niż kilka dni albo towarzyszą mu inne objawy, warto skonsultować się ze specjalistą. Do okulisty w ramach NFZ potrzebne jest skierowanie, najczęściej od lekarza rodzinnego. Kolejki w różnych poradniach mogą się znacznie różnić, dlatego najlepiej sprawdzić kilka miejsc. Adresy poradni, w których przyjmuje okulista na NFZ, zebrano według miast, co ułatwia znalezienie najbliższego terminu.
Jak zapobiegać
Wielu przyczynom bólu oka można zapobiec. Przy pracach ogrodowych, szlifowaniu czy wierceniu warto używać okularów ochronnych. Przy pracy przy komputerze dobrze jest robić regularne przerwy i dbać o nawilżenie powietrza. Osoby noszące soczewki powinny przestrzegać zasad higieny i terminów ich wymiany. Dzięki tym prostym nawykom oczy są mniej narażone na podrażnienia, a ból przy mruganiu pojawia się rzadziej.