Jak rozpoznać udar: objawy i postępowanie przed przyjazdem pomocy

Dlaczego udar łatwo pomylić z przemęczeniem

Na świecie co roku dochodzi do około 12 milionów udarów, a ponad 7 milionów osób umiera z ich powodu (Інсульт: як вчасно розпізнати непомітні симптоми та врятувати життя – TSN). Lekarze zwracają uwagę, że pierwsze sygnały bywają mylone z nadciśnieniem albo zwykłym zmęczeniem. Bliscy często sugerują wtedy odpoczynek, leki lub czekanie, aż objawy same ustąpią (Інсульт - як розпізнати ознаки інсульту – 24tv.ua). Zwłoka najbardziej pogarsza rokowania.

Schemat MOZOK

Pomocny jest prosty test MOZOK, który obejmuje mowę, obliczę, zawroty głowy, oczy i kończyny (Як розпізнати перші ознаки інсульту за тестом «МОЗОК» – greenpost.ua). Należy zwrócić uwagę na nagłą asymetrię twarzy, osłabienie jednej ręki lub nogi, niewyraźną mowę, nagłe pogorszenie widzenia w jednym oku, silne zawroty i utratę równowagi.

Co sprawdzić w domu

Przy każdym podejrzeniu udaru dzwoń po pomoc, nie czekając na potwierdzenie objawów. Możesz też poprosić osobę o uśmiech i sprawdzić, czy kąciki ust unoszą się symetrycznie, o uniesienie obu rąk i powtórzenie prostego zdania. Przekrzywiona twarz, opadająca kończyna albo mowa, której nie da się zrozumieć, to powód, by natychmiast dzwonić. Warto też zapamiętać, o której godzinie pojawiły się objawy, bo od tego zależy dobór terapii.

Kogo wezwać i czego nie robić

W Polsce numery alarmowe to 112 i 999 (Всесвітній день боротьби з інсультом: як розпізнати небезпечні симптоми, врятувати життя та запобігти хворобі | УНН – unn.ua). Diagnostykę, leczenie i rehabilitację po udarze pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia. Do przyjazdu karetki nie podawaj choremu jedzenia ani picia, bo może mieć zaburzenia połykania.

Po udarze i profilaktyka

Po wypisie najważniejsze jest pilnowanie zaleconych leków, regularne wizyty kontrolne i rehabilitacja. Kontrola ciśnienia tętniczego pozostaje jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczenia ryzyka kolejnego incydentu (Правило «МОЗОК»: як розпізнати інсульт і врятувати життя – nakypilo.ua). Lekarze podkreślają też znaczenie profilaktyki w każdym wieku, a nie tylko u osób starszych.

Źródła

• Інсульт: як вчасно розпізнати непомітні симптоми та врятувати життя – TSN
• Інсульт - як розпізнати ознаки інсульту – 24tv.ua
• Як розпізнати перші ознаки інсульту за тестом «МОЗОК» – greenpost.ua
• Всесвітній день боротьби з інсультом: як розпізнати небезпечні симптоми, врятувати життя та запобігти хворобі | УНН – unn.ua
• Правило «МОЗОК»: як розпізнати інсульт і врятувати життя – nakypilo.ua

Czytaj także

• [29 października — Światowy Dzień Walki z Udarem: kampania „Każda minuta ma znaczenie” i objawy, które łatwo przeoczyć](<https://medindex.pl/artykuly/swiatowy-dzien-walki-z-udarem-2026>)